![[Passamynd]](/files/2003/05/mar.gif)
Már ÖrlygssonPodcast spjallfundur hjá SVEF
Samtök vefiðnaðarins (SVEF) ætla að halda "spjallfund" um Podcasting núna á fimmtudagskvöldið kl. 20, í Bertelstofu á Thorvaldsen Bar.
Ég var beðinn að halda stutta framsögu á fundinum, og mér gefnar nokkuð frjálsar hendur með efnistök. Ég sagði "já" og lofaði að hugsa stíft um þetta fram á fimmtudag.
Hvað finnst ykkur að ég ætti að tala um? Einhverjir vínklar sem eru ekki augljósir?
Nokkrar spurningar sem ég velti fyrir mér:
Hvað á að kalla þetta fyrirbæri á íslensku? (Aldrei þessu vant líst mér reyndar tiltölulega vel á nýyrðasmíð Morgunblaðsins. Þau kalla þetta "hlaðvarp".)
Í útlöndum eru langar ferðir í vinnu og heim vinsæll tími fyrir fólk að hlusta á hlaðvarp. Koma stuttar vegalengdir og einkabílismi ekki að nokkru leyti í veg fyrir það hér á landi? ...eða er morguntraffíkin orðin svo gasaleg, og/eða ókeypisíguluógeðin svo vinsæll kostur að þetta sé orðið vænlegt?
Hvað með t.d. fréttir og innlennda þætta þætti sem eru í boði hjá RÚV.is og Stöð2 á Vísir.is Er eðlilegt að flokka svoleiðis streymt efni (e. "streaming on demand") undir hlaðvarp? Meðfærileiki slíks efnis á vissulega eftir að aukast eftir að allir verða komnir með háhraðanettenginu í farsímann sinn, en er það hlaðvarp?
Á að takmarka skilgreininguna á hlaðvarpi við XML markaða (Atom/RSS) miðlun þess efnis sem passar inn í lítil meðfærileg afspilunartæki, s.s. síma eða vasatölvur, eða er eðlilegt að taka jafnt með í reikninginn kvikmyndaefni í fullri upplausn? (e. "video on demand")
Er hlaðvarpsmenningin stór nagli í líkkistu lokaðra skráarforma og afspilunarvarna (e. "DRM"). RÚV hefur t.d. lengi þráskallast við að miðla öllu sínu efni á lokuðu "Windows Media" formi, en með tilkomu hlaðvarpsins hjá RÚV fá hlustendur í fyrsta sinn aðgang að afurðum skattpeninga sinna á MP3 formi.
Ég fyrir rúmum fjórum árum velti ég fyrir mér eðli hljóð-/talbloggs:
- Hverfult augnablik - hugleiðingar um hljóðmyndir og "talblogg"
- Leitin að látúnsbloggaranum
- Sniðugt þetta talblogg, ehaggi? (vandamálið með "buy-in faktorinn" sýnt)
Hversu vel hafa þessar pælingar elst, og hversu vel eiga þær við hlaðvarp eins og það lítur út í dag?
Hvaða þættir í sambandi við hlaðvarpað efni snúa helst að notendum með sérþarfir eða einhvers konar fötlun? Leysir hlaðvarp vanda einhverra hópa, eða skapar það ný vandamál unnvörpum?
Sjáum við mögulega fram á flennistóra (tímabundna) afturför í aðgengismálum á vefnum með meiri útbreiðslu hljóð og myndefnis á kostnað ritaðs máls?
Eru MP3 skrár og vídeó (t.d. sem miðill fyrir kynningarefni) hin nýja birtingarmynd Flash og PDF skránna sem héldu (og halda enn) stórum hópum tölvunotenda í myrkrinu?
...fleiri puntkar bætast kannski við...
Svör frá lesendum (8)
Árni Svanur svarar:
Ég heyrði orðið hlaðvarp fyrst hjá Ásgrími Sverrissyni (og þá út frá því því að iPod og hliðstæð tæki voru kölluð „tónhlöður“). Man ekki hvort Mogginn var byrjaður að nota orðið á þeim tíma, en Mogginn og Rúv hafa vissulega gert sitt til að vekja athygli á þessu orði.
3. október 2007 kl. 09:23 GMT | #
Már svarar:
Ah, þannig að Ásgrímur á þetta góða nýyrði, og Mogginn á bara orðskrípið "tónhlaða" sem mér þykir einmitt eitthvað svo afskaplega ... moggalegt.
3. október 2007 kl. 09:30 GMT | #
Arnþór Snær svarar:
Nokkrar hugmyndir til viðbótar
a) Hverju öðru en hljóð og mynd má varpa via rss áskrift .
Ég get ímyndað mér að ebook lesarar eða tablet vélar + rss/podcast væru góð leið til að gerast áskrifandi að tímaritum. Ljósmyndir afhentar með rss í stafræna rammann (er til í dag) o.s.frv.
Þ.e. ef að umfang þessa fundar er ekki eingöngu Podcast heldur rss með viðhengjum.
b) Hvað er podcast? Er podcast feed með viðhengjum? Hvað með ljósmyndir (sbr "photocasting")?
c) Auglýsingar í þessum nýja miðli.
Gangi þér vel, leiðinlegt að missa af þessu spjalli.
-Arnþór
3. október 2007 kl. 09:42 GMT | #
Smári McCarthy svarar:
"Hlaðvarp" finnst mér ógegnsætt, það eru svo margar merkingar bundnar við hvort stofnorðið um sig, "hlað" og "varp". Samt finnst mér orðið "varp" eiga heima einhversstaðar, sbr. sjónvarp, útvarp...
Hvað um hreinlega vefvarp?
3. október 2007 kl. 13:31 GMT | #
Már svarar:
Ég ætla að bíða með að tá mig meira um þessar nafnagiftir. Þessi punktur átti meira að vera svona aukaatriði. Hitt skiptir meira máli.
3. október 2007 kl. 13:41 GMT | #
Kalli svarar:
Vil ekki láta eins og ég hafi ekki lesið seinasta komment, en hef því þó við að bæta að orðið "hlaðvarp" er vissulega ágætt orð en það er bara ekkert "varp" við það sem er að gerast, nafnið er mótsögn!
Ég held orðið sé komið frá RÚV reyndar, en það skiptir ekki máli, en annað um RÚV þá hefði það aldrei verið skynsamleg ákvörðun að taka upp annað kerfi en windows media á sínum tíma, miðað við þann víða hóp sem þarf að taka tillit til, þó að eðlilega ætti RÚV að nota opna staðla og framtíðinni má vona að slíkt verði í lögum um ríkisstofnanir og þá ekki bara um hljóð og mynd heldur allar skrár. En skattpeningar okkar fara því miður ekki í að laga eitthvað sem virkar (illa).
4. október 2007 kl. 23:44 GMT | #
Bjarni Rúnar svarar:
Mín, þónokkuð föstudagskennda skoðun:
Helsta byltingin hér er í grundvallaratriðum sú sama og mp3 byltingin, þetta bara ein afmörkuð, kerfisbundin notkun á mp3 tækni (eða myndþjöppun, það breytir ekki eðli málsins).
Aðalmálið er að stafræn tækni gefur neytendum stjórn á því hvar, hvenær og hvernig þeir hlusta/horfa. Fólk getur geymt upptökur, spilað aftur og aftur og afturábak, splæst saman, gefið vinum sínum. (Skítt með hvað lagabókstafurinn segir, þetta er það sem tæknin býður upp á og fólk mun nýta sér það.)
Almenningur hefur nokkuð lengi haft þessa stjórn á texta, en hljóð og mynd hafa af tæknilegum ástæðum lengst af verið útvörpuð í einnota formi, dagskrárgerðarmenn hafa ráðið bæði innihald og tímasetningu. Sökum umfangs og gagnamagns hafa upptökur verið þungar í vöfum og illmeðfærilegar fyrir aðra en fagmenn.
Það er allt að breytast, stafræna tæknin er að umbylta stöðunni og færa valdið til almúgans. Hver sem er getur búið til mp3-skrá eða kvikmynd eða, í flestum tilfellum, splæst saman efni annarra og búið til sína eigin dagskrá.
En... sá hefur kvölina sem hefur völina.
Dagskrárgerð og þáttagerð er ekki bara "skoðanakúgun" heldur líka tímasparnaður og verðmæt þjónusta. Ég vil ekki alltaf þurfa að setja sjálfur saman lagalista, vil ekki alltaf þurfa að velja kvikmynd. Stundum vil ég að fagmaður velji fyrir mig (en ég vil samt geta ýtt á pásu hvenær sem er). Og þar koma podköst til sögunnar; netmiðill dagskrárgerðarmannsins. Viðmótið á eftir að batna, en grunntæknin er vel á veg komin.
Ég held að til lengri tíma hljóti hefðbundin út/sjónvörpun að víkja. DRM er steindauð blindgata. Dót sem á helst heima á textaformi verður áfram á textaformi; helstu áhrif á aðgengismál eru að það er auðvelt að neyða 3 sjónvarpsstöðvar til að láta texta fylgja útsendingum... erfiðara að koma böndum á alla unglinga landsins.
En ef þetta rætist allt saman, þá held ég að þau eðlislægu verðmæti sem felast í þjónustu dagskrárgerðarmanna og þáttarstjórnenda munu varðveitast í einhverskonar afbrigði af podcast tækni.
Fyrir þá sem það vilja. :-)
6. október 2007 kl. 01:25 GMT | #
Ólafur Nielsen svarar:
Það hefði verið gaman að mæta á fundinn þar sem við höfum dálítið spáð í þessum málum hér á mbl.is. Bjarni Rúnar kemst annars vel að orði í þessum málum svo ég tel ekki ástæðu til að bæta við það.
Orðið hlaðvarp er hins vegar fengið frá rúv svo við eigum nú ekki heiðurinn af nýyrðasmíðinni.
22. október 2007 kl. 15:30 GMT | #