Svæðanudd / Fótanudd

Matti Á. svarar:

þannig að maður hefur strax tilhneygingu til að setja svæðanuddið í sama flokk og nýaldar...kuklið (sorrí dettur ekkert betra orð í hug). Ég hef hins vegar á tilfinningunni að það sé ekki sanngjörn flokkun.

Er nóg að hafa að á tilfinningunni? Ég sé ekki betur en það sé rétt lýsning á svæðanuddi að það sé kukl? * Skepdic: reflexology * Quackwatch: Reflexology: A Close Look

Það þarf ekki annað en einfaldar tilraunir á eigin fótum (og höndum), í dáldinn tíma, til að sannfærast um að það eru oft tengsl milli aumra bletta á höndum og fótum, og krankleika annarsstaðar í kroppnum

Einfaldar tilraunir eru einmitt grundvöllur nýaldar kukls. Sama hvað þú telur til af kuklinu, sannanir fyrir því liggja alltaf í sannfæringu einstaklinga sem hafa prófað eitthvað á sjálfum sér. við framkvæmum einmitt rannsóknir til að komast að því hvort sannfæring okkar sé rétt, ótal hlutir sem við höfum talið rétta hafa reynst rugl þegar þeir eru rannsakaðir af óháðum aðilum með hlutlausum aðferðum. Ég er hræddur um að svæðanuddið hafi aldrei staðist nokkrar svona rannsóknir.

22. apríl 2004 kl. 08:47 GMT | #

kiza svarar:

Hvað sem öllum prófunum, rannsóknum, flokkunum osfrv, líður er kanski í lagi að rifja upp táknmál snertingar svona á þessum síðustu og verstu. Fólk þorir varla lengur að snerta hvort annað á meðan dýrin njóta þess að nudda, sleikja og naga hvert annað. Svo veit ég ekki betur en nudd hafi verið lækningaform frá því löngu fyrir krist amk. eru til einhverjar heimildir um það í alfræðiritum.

22. apríl 2004 kl. 10:18 GMT | #

ellipelli svarar:

Skiptir nokkru hvort um vísindi sé að ræða ef tæknin virkar? Vel þekkt er t.d. að stjörnuspekin er röng sbr. að vatnsberinn samkvæmt stjörnuspekinni er í rauninni fiskur, fiskurinn er hrútur og þannig koll af kolli, sé tekið mið af breytingum stjörnuhiminsins síðustu 4 þúsund ár. Hins vegar má vel nota stjörnuspekina til að kortleggja og varpa persónueiginleikum fram, og nota það til aðstoðar áttavilltu fólki. Virkar. Konan mín kann svæðanudd og hefur kennt mér þá punkta (sem ...) og það virkar!

22. apríl 2004 kl. 10:28 GMT | #

Már svarar:

Matti, í stað þess að fara að sofa eftir að ég skrifaði þetta, þá fór ég að leita að umfjöllun um rannsóknir á svæðanuddi, og fann strax m.a. báðar greinarnar sem þú vísar á.

Sú á Sceptic's Dictionary inniheldur engar marktækar upplýsingar (nema að það sé ágætt að vera skeptískur), en QuackWatch greinin er aftur á móti mun áhugaverðari, jafnvel þótt höfundurinn, Stephen Barrett, virðist hafa leiðinlega tilhneigingu til að reisa strákarla.

Barrett bendir, máli sínu til stuðnings á fimm rannsóknir sem hafa verið gerðar á svæðanuddi og hafa jafnframt ekki sýnt fram á að það virki.

"Ég er hræddur um að svæðanuddið hafi aldrei staðist nokkrar svona rannsóknir."

Nú ertu bara að apa orðrétt upp eftir manni sem þú þekkir ekki neitt, og hefur enga ástæðu til að treysta. :-)

Ef maður les meira um rannsóknir á svæðanuddi, þá verður maður var við að fleiri rannsóknir hafa verið gerðar en þessar fimm sem Barrett kýs að tefla fram á þessari vefsíðu, og sumar þeirra gefa svæðanuddi jákvæða einkunn. Margar af þeim eru augljóslega ómarktækar, sumar gerðar af vanefnum, en þó virðast einstaka marktækar rannsóknir styðja einstaka hluta úr kenningum svæðanuddsins.

Mér sýndist hins vegar listi Barretts yfir neikvæðar rannsóknarniðustöður vera nokkuð tæmandi - a.m.k. fann ég ekki í fljótu bragði neina gagnrýnendur svæðanudds sem bentu á aðrar rannsóknir máli sínu til stuðnings.

Það sem blasir samt klárast við þegar maður skoðar þetta, er hversu fáar rannsóknir hafa verið gerðar á svæðanuddi. Það kemur ekkert á óvart að sumar þessara rannsókna gefi góða ástæðu til að draga "guðdómlegan lækningakraft" svæðanudds í efa, enda er svæðanuddþeorían fremur yfirgripsmikil og upprunninn á tímum svörtustu fáfræði og þar að leiðandi eðlilegt að einhverjir (margir?!) hlutar hennar séu hreinlega kolrangir.

Það hins vegar, að einstaka rannsóknir á mjög afmörkuðum hlutum kenningar, sanna hvorki né afsanna alla aðra hluta hennar.

"Einfaldar tilraunir eru einmitt grundvöllur nýaldar kukls."

Ég er ekki að halda því fram að svæðanudd hafi lækningamátt, umfram aðrar þægilegar og vel slakandi nuddmeðferðir (eða lyfleysur almennt). Þess lags fullyrðingar krefjast margra, stórra og nákvæmra rannsókna. No ifs or buts.

Hins vegar held ég því fram að það sé ákveðin fylgni milli þess að ég verð, t.d. allt í einu hel aumur á ákveðnum punktum undir fótunum á mér og þess að ég er á sama tíma alltaf með hálsbólgu. Ég veit ekki af hverju, og ég veit ekki hvort það þýðir eitthvað. Það eina sem ég veit er að þannig er þetta.

Ég held þessu fram á sama hátt og ég veit að þegar ég fæ frunsu á vörina, þá eru í mesta lagi 3 sólarhringar í að ég fái snert af flensu. Það eru eflaust til rannsóknir sem sýna fram á almenn tengsl milli kvefs og frunsa (enda er kvef spennandi lyflækningavandamál), en ég hef ekki kynnt mér þær. Ég veit bara að þetta er svona með frunsur og mig.

Sömuleiðis veit ég að ég er með ofnæmi fyrir einhverju í gulum eplum. Alltaf þegar ég borða gult epli þá fæ ég niðurgang nokkrum klukkutímum seinna. Með einföldum athugunum komst ég að því að ég fæ ekki niðurgang af rauðum og grænum eplum. Bara þessum sætu, gulu. Svona hefur þetta verið síðan ég var unglingur. (Mér finnast gul epli fín á bragðið, og passa mig bara á að borða þau aldrei nema tryggt sé að ég hafi sæmilegan aðgang að klósetti klukkutímana á eftir.)

Einfaldar athuganir duga alveg í sumum tilfellum.

22. apríl 2004 kl. 12:06 GMT | #

Matti Á. svarar:

Hins vegar held ég því fram að það sé ákveðin fylgni milli þess að ég verð, t.d. allt í einu hel aumur á ákveðnum punktum undir fótunum á mér og þess að ég er með hálsbólgu á sama tíma. Ég veit ekki af hverju, og ég veit ekki hvort það þýðir eitthvað. Það eina sem ég veit er að þannig er þetta.

Hefur þú velt fyrir þér þeim möguleika á að þú sért að búa þessa fylgni til? Fólk er mjög duglegt við að tengja svona hluti saman, þannig er dæmigert að fólk gleymi fyrirbærum, í þessu tilviki því að þú verður aumur í fótum, ef annað fylgir ekki. Ef fylgnin er til staðar er aftur á móti líklegra að fólk stimpli atburðinn rækilega í minni.

Það er annars aldeilis eldmóður í þér, maður gæti haldið að svæðanudd væru trúarbrögð hjá þér ;-)

Ekki ætla ég að afneita því að fólk geti slakað á þegar einhver nuddar á því fæturnar eða snertir það á annan hátt. Snerting er þægileg og sérstaklega gaman að skoða að heilasvæðin sem örvast við snertingu fóta eru við hlið kynörvunarsvæða. Þannig að nudd, þ.m.t. svæðanudd getur verið ósköp þægilegt og vafalítið hjálpar það fólki að líða betur. Þetta er ekki umdeilt. Vel getur þó verið að þessi nátenging heilastöðva útskýri þann bata sem sumt fólk fær af svæðanuddi. Það breytir því ekki að samkvæmt fullyrðingum þeirra sem stunda svæðanudd er hægt að lækna allskonar kvilla með þessum aðferðum. Ekkert bendir til að svo sé. Þetta er svipað og með nálastungur, þó sýnt hafi verið fram á að hægt sé að lina sársauka með þeirri aðferð eru fullyrðingar um aðrar og flóknari lækningar tilhæfulausar.

En það er ólíklegt að tenging sé milli svæða á fótum okkar og ákveðinna líffæra. Jafnvel þó einhverjir telji að það hafi fundið orsakasamband þar á milli. Vel getur verið að ákveðnir fótaverkir fylgi ákveðnum veikindum hjá ákveðnum einstaklingum, ekkert útilokar það og áhugavert væri að sjá hvort þarna sé um að ræða skammhlaup í heila, en að til sé öfug tenging, þ.e.a.s. að hægt sé að hafa áhrif á önnur líkamssvæði með þvi að nudda ákvæðin svæði á iljum (fótum) er kenning sem aldrei hefur verið sýnt fram á að standist og er auk þess varla hægt að kalla fræðilega kenningu því ekki er hægt að sýna að hún standist ekki. Kenning þessi hefur öll einkenni kukls.

Ælta ekki að rökræða þessa trú þína mikið, vil bara benda að lokum á einn frasa sem fólk mætti hafa oftar í huga. "Fylgni er ekki orsakasamband" eða "correlation is not causation" á ensku.

22. apríl 2004 kl. 12:42 GMT | #

Matti Á. svarar:

Varðandi það hvort það skipti máli hvort eitthvað sé sannað ef það virkar vísa ég á grein sem ég þýddi af skepdic og birti á Vantrú: Gagnsemisrökvillan.

22. apríl 2004 kl. 12:45 GMT | #

Már svarar:

Fylgni er fylgni og ekkert annað. Öðru hef ég ekki haldið fram.

Ég er einmitt sammála þér að það gæti verið áhugavert að sjá þessa hluti rannsakaða af skynsemi og yfirvegun, sér í lagi hversu rík fylgnin er milli eymsla á fótum og kvilla annarsstaðar í líkamanum, og hvort hún sé almennt til staðar eða bara í sumu fólki. Svo væri áhugavert að vita hvort eitthvað orsakasamhengi sé í aðra hvora áttina, eða hvort svæðanudd sé bara svona rosalega góð (þ.e. trúverðug) lyfleysa.

Þetta er einmitt eins og með nálastungurnar. Þarna er á ferðinni risastórt fornt hugmyndafræðikerfi sem er örugglega 90% bull og vitleysa, en það er aldrei að vita nema að þarna leynist eitthvað gagnlegt sem er hægt að einangra, og nýta til gagns.

Svipað gildir um grasalækningar frumstæðra þjóða sem hafa undanfarin ár loksins hlotið eðlilega athygli vestrænna vísindamanna (aðallega lyfjafyrirtækja), því innan um allt kuklið leynast raunverulega gagnlegar plöntur, sem í einstaka tilfellum má nota til að vinna/finna ný lyf við gömlum sjúkdómum.

22. apríl 2004 kl. 14:07 GMT | #

Már svarar:

Varðandi "Fylgni vs. orsakasamhengi", þá tók ég áðan þrjú persónuleg dæmi sem geta hafa virkað ruglandi. Dæmin sem ég tók voru 1) aum svæði undir fótunum og kvillar, 2) frunsur og kvef, og 3) gul epli og niðurgangur.

• Nuddpunktarnir sem eru aumur virðast fylgja krankleikum annarsstaðar.
• Frunsan virðist fylgja flensunni (oftast á undan, en stundum samtímis)
• Gulu eplin virðast orsaka niðurgang.

Dæmin áttu það aðeins sameiginlegt að þau innihéldu staðhæfingar sem þurfa að mínu mati ekki flókinna, vísindaathugana við til að teljast réttar.

22. apríl 2004 kl. 14:18 GMT | #

Hrafnkell svarar:

Þú sem ert svo hrifin af rakhníf Occams, hvað með einföldu skýringuna? Slæmir skór eða tognun? :)

22. apríl 2004 kl. 17:10 GMT | #

Einar svarar:

Það eru þessi sömu tengsl á milli frunsu og kvefs hjá mér. Ég hef ekkert kynnt mér vísindalegar rannsóknir á svæðanuddi, en hins vegar hef ég farið í slíka "meðferð". Og ég er ekki frá því að þetta svínvirki. Kannski virkaði það af því að ég trúði því að það ætti að virka, en ef það er tilfellið þá er mér nokkuð sama. Niðurstaðan er sú sama, þetta dró verulega úr viðkomandi kvilla, sem var ástæða þess að ég fór í nudd til að byrja með.

25. apríl 2004 kl. 11:35 GMT | #

Árni Hermann svarar:

Einnig má benda á að til er Svæðameðferðafélag Íslands fyrir þá sem hafa áhuga á starfsgreininni.

Sjálfur hef ég reynt að svæðanudd hefur ótrúleg áhrif á líkamann og líðann almennt og mæli með því fyrir alla sem hafa verk í stóru tánni eða annars staðar :-)

25. apríl 2004 kl. 22:21 GMT | #

Gunnar svarar:

Skiptir nokkru minnsta máli hvort líðan batnar af því að þú trúir því eða af því að hægt er að mæla hvað er að gerast? Einhver hluti bata sem verður af völdum vestrænna læknavísinda er útaf trúnni sem fólk hefur á virkni þeirra, hversu stór hluti er ósvöruð spurning þrátt fyrir ýmsar rannsóknir á slíku.

En mér er allavega sama hvort einhver kallar það kukl eða annar kallar það vísindi, það sem virkar án þess að skaða aðra það virkar fínt fyrir mig. :)

26. apríl 2004 kl. 09:31 GMT | #

Ágúst svarar:

Síðastliðið sumar glímdi ég við töluverð veikindi. Þökk sé íslenskri sumarleyfamenningu og ríkisreknu heilbrigðiskerfi var ég mikið kvalinn í á þriðja mánuð. Svæðanudd gerði mér gott og fór ég 2-3x í viku í tíma eftir því hvernig heilsan var. Það og gjörbreytt matarræði gerði það að verkum að ég gat a.m.k. stundað vinnu (með herkjum) og var ekki enn verri. Ég hef síðan farið í 2-3 svæðanuddtíma eftir að þessi veikindi gengu yfir og þá fór ég á miklum álagstímum. Það var mjög endurnærandi og mun þægilegra og losaði betur streytu en hefðbundið nudd.

Það er mín reynsla af svæðanuddi.

10. maí 2004 kl. 00:41 GMT | #