Ockham og bókmenntir?

Skrifað 25. mars 2004, kl. 16:33

Pæling: Þykir rakhnífur Ockhams vera gagnlegt verkfæri í bókmenntafræði, þegar kemur að greiningu texta? Gilda sömu lögmál um lestur/túlkun ritverka og í þróun kenninga í heimi raunvísindanna, að einfaldasta túlkunin sé sú besta/réttasta?


Svör frá lesendum (6)

  1. Bragi svarar:

    Vá, þetta er spurning fyrir þolinmóða. Ég las of mikið um bartskerann hans Ockhams fyrir tveimur árum og hef beitt honum oft og mikið. Ekki kannski í bókmenntarýni en við greiningu á textum og röksemdafærlsum. Ég held hins vegar að slíkt verkfæri í höndunum á bókmenntafræðingi yrði til þess að sneiða af verkinu einkenni þess, ekki öfugt.

    25. mars 2004 kl. 22:48 GMT | #

  2. Ásgeir svarar:

    Veit svo sem lítið um þennan ágæta rakhníf en veit að einn helsti veikleiki bókmenntafræði - sem og annara hugvísinda - hefur oft á tíðum verið minnimáttarkennd gagnvart raunvísindum og fáránlegar tilraunir til þess að troða aðferðum raunvísinda upp á hugvísindin. Gengur örugglega í einhverjum tilfellum en í fæstum þeim sem ég varð vitni að í bókmenntafræðinni.

    26. mars 2004 kl. 16:18 GMT | #

  3. Jóhann svarar:

    Það að einfaldasta túlkunin sé sú besta/réttasta á bara við þegar menn hafa ekki aðrar betri skýringar á takteinum. Grunnhugsunin er sú að ef þú skilur ekki viðfangsefnið fullkomnlega, þá ber þér að leita einföldustu leiða til að skýra það.

    27. mars 2004 kl. 17:53 GMT | #

  4. Zato svarar:

    Vá takk Már !

    Ég var búinn að gleyma hvaðan ég hafði þetta hugtak og ég held að Occam sé fínt nafn á auglýsinga partinn af zatoland.inc :-)

    Já, ég held að það komi sterklega til greina.

    28. mars 2004 kl. 21:40 GMT | #

  5. Bjarni Rúnar svarar:

    Þetta væri bara góð aðferð ef rithöfundar almennt reyndu að segja beint út meiningu sína. Þeir gera það ekki. Þeir beinlínis leggja sig fram við að tala kringum hlutina, gefa hluti í skyn og láta eftir lesandanum að túlka. Tungumálið er þar að auki ónákvæmt og það sem þér finnst "einfaldasta túlkunin" fer aðallega eftir þínum aðstæðum og þínu hugarástandi, sem er nokkuð örugglega frábrugðið aðstæðum höfundarins eða annarra lesenda.

    Annars er smá óræðni alveg frábært stílbragð þegar vel tekst til, því maður lifir sig meira inn í texta og ef maður þarf soldið að fylla upp í eyðurnar og hafa kveikt á ímyndunaraflinu.

    Eða svona, mig minnir allavegna að þetta hafi verið svona í gamla daga þegar ég nennti að lesa bækur... ;-)

    29. mars 2004 kl. 18:18 GMT | #

  6. Már svarar:

    Skemmtileg svör öll saman. Ég er búinn að pæla mikið í þessu síðan ég kastaði þessari pælingu fram, og hef nokkrum sinnum ætlað að skrifa svar til mín sjálfs, en aldrei fundist ég vera kominn með neina niðurstöðu til að tjá mig um.

    Ég held að rakhnífurinn geti verið jafn gagnlegur við greiningu og kenningasmíð í tengslum við bókmenntir, sagnfræði, og skyldar greinar, og í raungreinunum. Hins vegar held ég að hann sé miklu vandmeðfarnari þegar honum er beitt á þessi viðfangsefni, því þarna er ekki um að ræða dauð náttúrufyrirbæri sem þarf að útskýra, heldur listaverk/sögusvið/inntak sem eru sköpuð af manneskju (höfundi) af holdi og blóði, sem reynir oftar en ekki að 'blekkja' lesendur sína, flækja málin og segja fleiri en eina sögu í einu.

    Svo bætist líka við að list- og bókmenntafræðingar þurfa oft beinlínis að draga upp meira en bara 'einföldustu' túlkunina á verkinu, því áhrifin sem höfundurinn ætlaði að ná fram, eru síður en svo einu áhrifin sem verkið kann að hafa á lesendur sína og umhverfi sitt.

    Í þessum vangaveltum mínum er ég í raun að taka undir með Braga (#1), Jóhanni (#3) og Bjarna (#5), og gott ef ekki Ásgeiri (#2) líka. :-)

    Mér finnst þetta skemmtilegt.

    29. mars 2004 kl. 19:12 GMT | #

Þessum svarhala hefur verið lokað. Kærar þakkir til þeirra sem tóku þátt í umræðunni.


 

Flakk um vefsvæðið



 

Nýleg svör frá lesendum


 

 

Yfirlit yfir þetta skjal

(Atriðin í listanum vísa á ákveðna kafla ofar á síðunni.)