Hvað bera gera?
Fyrir mörgum árum gerðist það, að einn félagi minn byrjaði að fikta með eiturlyf, í félagi við hóp af fólki sem við fórum gjarnan í partí með. Mín viðbrögð voru þau að draga mig hljóðlega út úr þessum félagskap og finna mér annað að gera. Félagi minn vissi örugglega af hverju ég hætti að fara í partí með honum, en við ræddum þetta aldrei. Ég sagði aldrei berum orðum að ég vildi ekki taka þátt í svona dópi, og að mér finndist að hann ætti ekki að gera það heldur.
Eftir þetta hélt ég kurteislegri fjarlægð, sem smá jókst eftir því sem mánuðirnir liðu, og urðu að árum. Úr þessari öruggu fjarlægð varð ég þess áskynja að félagi minn leiddist smátt og smátt út í aukna neyslu. Fyrst hass, svo e-pillur og spítt, svo sveppir og ég-veit-ekki-hvað fleira. Mér þótti alltaf mjög vænt um hann, en samt sagði ég honum aldrei meiningu mína. Samt reyndi ég aldrei að hafa áhrif á hann og skamma hann fyrir að vera fífl. Aldrei lagði ég til að hann hætti áður en það yrði of seint. Við vorum aldrei svo nánir, býst ég við.
Þegar ég frétti af honum, nokkrum árum seinna, inni á spítala alvarlega og varanlega veikum eftir ofneyslu á einhverjum skrattanum, þá heltist yfir mig alveg herfilegt samviskubit. Hefði ég átt að gera eitthvað, segja eitthvað? Hvað ef ég hefði bara dregið hann með mér út úr þessum slæma félagsskap þegar hann var að byrja að fikta? Hvað þá? Hvað ef?
Síðan þá eru liðin þó nokkuð mörg ár, og enn í dag veltist þessi hugsun um í kollinum á mér: Hefði ég getað breytt einhverju? Hefði ég ekki a.m.k. átt að reyna að snúa honum af leið í ruglið? Ég hef hins vegar alltaf huggað mig við það að ég var ungur, hræddur og vitlaus og mundi sko örugglega fara öðruvísi að ef ég lenti í þessum sömu aðstæðum í dag. Í dag mundi ég sko standa upp, setja hnefann í borðið og segja mína skoðun beint út - sama hvað viðkomandi félaga eða vini finndist um það.
Í dag er ég sko eldri og vitrari, og ekki eins ragur!
Nú stend ég hins vegar í þeim sporum að eiga vin, gamlan félaga, sem ég hef nýverið orðið var við að er byrjaður að fikta með eiturlyf. Fyrst eina tegund, svo aftur, og svo aðra tegund, og enn aðra... Bara einstaka sinnum auðvitað, bara saklaust fikt auðvitað, og auðvitað er þetta bráðgreindur, fullorðinn einstaklingur sem veit alveg hvað hann er að gera...
...málið er bara að þrátt fyrir samviskubitið og endalausar vangavelturnar í gegnum árin, þá veit ég ekki hvað ég á að gera. Mig langar til að segja eitthvað, og ekki bara eitthvað heldur: "varaðu þig!" "hættu áður en það er um seinan!" "Þetta er ekki spurning um pjúrítanisma heldur að draga mörkin einhversstaðar."
Ég veit ekki hvernig ég á að nálgast þennan vin minn með þetta, og hvernig ég get sagt þessa hluti (og fleiri hluti sem mig langar til að segja) án þess að hrinda honum frá mér.
Þetta er fyrsta tilraun. Kannski.
Már Örlygsson



Nýleg svör frá lesendum