Vandinn vi a hanna agengilegar vefsur

Skrifa 12. febrar 2004, kl. 15:32

Frumrit fyrirlesturs sem g flutti rstefnu ryrkjabandalagsins, Agengi a upplsingasamflaginu, Grand Hotel. Einfaldar glrur fylgdu en r btast vi seinna.

Hall. g heiti Mr rlygsson og vinn sem vefforritari, rgjafi og hnnuur hj veffyrirtkinu Hugsmijunni (einnig ekkt sem Eplica ehf).

Fyrir au ykkar sem eru me tknina smilega hreinu, felst vinnan mn a miklu leyti v a forrita og hanna HTML, CSS og Javascript ka. Fyrir ykkur hin sem hafi ekki hugmynd um hva essar skammstafanir a, s g um a tryggja a vefsan sem kemur inn vafrann tlvunni ykkar s skiljanleg, virki og lti rtt t skjnum - .e. hj eim sem nota skj. :-)

etta er bin a vera aal vinnan mn tp tta r - sem er nttrulega allt of langur tmi. (Sumir vilja meina a vefbransinn s s svolti eins og etta me hundana; eitt r greininni er gildi fimm flestum rum greinum.)

g hef lengi haft brennandi huga eim hlium vefhnnunar sem sna a hnnun jls (skiljanlegs, skilvirks) notendavimts, en sasta eitt og hlft til tv r hef g einbeitt mr a mestu leyti a agengismlum og agengishnnun vefsva, og a er lklega ess vegna sem g er hr dag.


En g er vst hr til a ra um "vandann" vi a hanna agengilegar vefsur. ...Verst er a a er alvrunni ekkert svo erfitt... en ltum a liggja milli hluta bili. :-) Ef g tti a skilgreina "vandann" stuttu mli mundi g segja a hann skiptist fimm hluta:

fyrsta lagi arf maur a hafa mikinn metna fyrir starfinu snu, og langa til a verkin manns jni tilgangi snum. Skipulg vinnubrg skipta miklu mli. kveni og metnaur eru mikilvg v agengishnnun snst a miklu leyti um a huga a tknilegum og efnislegum ttum sem flest venjulegt flk mist sr ekki, ea leiir aldrei hugann a.

ru lagi arf maur a hafa yfirgripsmikla ekkingu llum helstu vefstlunum: (X)HTML, CSS og Javascript, og eins formlegum leibeiningunum um notkun eirra vi hnnun og smi agengilegra vefsva. Vefstalar eru mjg mikilvgir vegna ess a me v a fylgja stlum gerir maur vefsurnar sem maur smar "fyrirsjanlegar" og auskiljanlegar tkjabna og hugbna notenda vefsvisins. Me v a fylgja stlum eykur maur ennfremur lkurnar v a surnar muni lka virka hugbnai framtarinnar.

rija lagi arf maur a temja sr a hugsa um vefsur t fr raunverulegu innihaldi eirra, en ekki bara hvernig r lta t manns eigin tlvuskj. Maur arf a hafa huga t.d. hvernig lesvlar blindra tlvunotenda telja upp innihald sunnar, og muna a innihaldi arf a vera jafn skiljanlegt einvum (lnulegum) upplestri og tvvum skjfleti.

fjra lagi arf maur a vita hvernig flk me tknilegar og lkamlegar srarfir upplifir neti, og ekkja takmarkanir og mguleika tkjabnaarins og hjlparforritanna sem a notar.

A lokum, fimmta lagi, arf maur a tryggja a viskiptavininn s mevitaur um mikilvgi agengilegrar hnnunar og rttra vinnubraga, og deili me manni eirri sn a agengi allra s elileg grundvallarkrafa. Af og til kemur upp s staa a gera arf smvgilegar breytingar virkni ea tliti vefsna til a tryggja gott agengi, og arf viskiptavinurinn a skilja vandamli svo hgt s a finna ga millilendingu.


tuttugu mntum nr g aldrei a segja allt sem mig langar. Mig mundi langa til a ra lkar forsendur einvrar og tvvrar skjalahnnunar (upplestur lesvafra vs. mynd skj) og leiirnar sem hgt er a fara til a ein og sama vefsan s skilvirk og skiljanleg hvorn httinn sem er. Mig mundi lka langa til a ra um rfina v a blindir og fatlair geri sjlfa sig snilegri umrunni um upplysingatknisamflagi (essi rstefna er flott skref tt) og hjlpi okkur vefhnnunarbransanum a skilja hva vi urfum a gera til a vextir vinnunnar okkar su agengilegir llum. Mig mundi lka langa til a ra um mgulegar sgulegar stur ess a agengisml vefnum hafa seti jafn illilega hakanum og au hafa gert hinga til - t.d. snemmbna innrs sjnlistaflks og tlitshnnua vefinn og neikv hrif gullgerarranna (dot-com tmabilsins).

g tla hins vegar a lta essi atrii vera a essu sinni (s umra getur m.a. tt sr sta netinu framhaldinu) og ess sta fjalla aeins nnar um praktsku ttina sem sna a v a selja flki - viskiptavinum - hugmyndina um "agengi allra" og v hvernig vefbransinn virist vera a rast essum mlum.


Vefbransinn er bara bransi - harur bransi - og alveg sama hversu miklar og heitar hugsjnir menn eins og g hafa, er a alltaf veski viskiptavinarins sem rur ferinni. a vill v brenna vi a maur heyri kollega sna koma me afsakanir eins og "agengileg vefhnnun er allt of dr og flkin og knninn er ekki tilbinn a borga fyrir hana".

Mli er a reynslan hefur kennt okkur hj Hugsmijunni, a hnnun og smi agengilegra vefsva arf ekki a vera dr. Sur en svo. Agengileg vefhnnun byggir nefnilega fyrst og fremst vnduum og vel grunduum vinnubrgum, og markvissri notkun vefstala (HTML, CSS, Javascript) htt sem askilur innihald og grunnvirkni vefsins fr tliti hans og srvirkni sem bara sumir geta ntt sr. Einnig er gott a hafa huga a Google leitarvlin er blindur gestur heimasunni inni.

essi vinnubrg *spara* peninga ef eitthva er. Endurntingarhlutfall kans milli verkefna snarhkkar; ekki arf a forrita srstakar "prentvnar" tgfur af llum sium; a er minni rf a vefa ara tgfu af vefnum fyrir lfatlvur og rlaus smtki; og a a setja ntt tlit vefinn eftir X mnui ea r verur margfalt drara en ella.

Ef einhver segir ykkur anna, bendir a bara til ess a vikomandi skorti kunnttuna og ekkinguna sem til arf og vilji hylma yfir a me llegum afskunum. a a lti 4-5 manna sprotafyrirtki alveg frnlega harri samkeppni, eins og Hugsmijan var hittefyrra, skuli hafa geta sett agengi allra oddinn, tti a vera ng snnun ess a gott agengi er ekkert drara en llegt agengi - kunntta og metnaur er bara allt sem arf.

En eins og g sagi var s stareynd a gott agengi a vefsvum er ekkert drara en llegt agengi, einmitt lykillinn a eirri kvrun okkar hj Hugsmijunni a taka af skari og setja agengisml ofarlega forgangsrina hj okkur.

g skal alveg ljstra upp um a vi ykkur, a tt vi strkarnir sum allir skp fallega innrttir, ttuum vi okkur jafnframt alveg v a gott agengi blindra og fatlara er ekki "ftus" vefsvi sem venjuleg fyrirtki og flagasamtk eru tilbin a borga strar vibtarupphir fyrir. Kannski m finna dmi um a dag, en annig var a a.m.k. ekki egar vi byrjuum essu. Vi vissum hins vegar a gott agengi er "ftus" sem viskiptavinurinn vill gjarnan f kaupbti, og finnst gaman a geta strt sig af t vi.


En beinum n augunum af v sem er a gerast vefbransanum hr slandi og annarsstaar:

Fyrir um einu og hlfu ri byrjuum vi hj Hugsmijunni og Eplica a leggja srstaka herslu agengi blindra og flks me tknilegar srarfir, og *allir* vefir sem vi hfum unni san hafa veri unnir me arfir essara hpa a leiarljsi. Vefirnir sem vi hfum unni san eru ornir htt 70 talsins og fjlgar sfellt, en meal viskiptavina okkar eru fjlmrg fyrirtki og stofnanir bor vi Stjrnarri og runeytin, og samtk s.s. Blindraflagi.

rum vgstvum hefur lka mislegt veri a gerast:

  • Veffyrirtki Vefur hf. hefur um nokku langt skei selt vefumsjnarkerfi sem br til einfaldaa tgfu af vefsvinu fyrir blinda og sjnskerta; sem er framtak sem vissulega miki hrs skili, flk greini um hvort "srstk tgfa af vefnum" s g lei, ea hvort markmii eigi a vera a allir notendur geti nota einu og smu tgfuna.
  • njum vef slandsbanka hefur mikill metnaur veri lagur a tryggja gott agengi blindra og fatlara. Fleiri str fyrirtki og stofnanir, s.s. KB-banki og Landssminn, hafa stigi str skref smu tt.
  • Sfellt oftar heyrist rtt um essi ml spjallvefjum og umruvettvangi vefhnnua og forritara, sem dmi m nefna a einn helsti fagvefur grafskra hnnua slandi, Icelandic National Team, var nveri endurgerur me gott agengi blindra og fatlara a leiarljsi.

essi aukna umra og mevitund kollega minna um agengisml finnst mr mjg spennandi, v ef vi tlum einhvern tmann sj eitthva gerast agengismlum vefnum, tel g a r breytingar urfi a eiga upptk sn grasrtinni - meal ungu hnnuanna og ungu forritaranna.

Hugafari innan greinarinnar arf a breytast annig a a yki hallrislegt a gera agengilegan vef. Agengi arf a vera hversdagsleg lgmarks gakrafa sem flest vefsvi, og vel m vera a heppilegt milliskref s a agengi veri komist tsku og veri "kl" sm tma. g held a a gti vel gerst.

...sem kemur a v atrii a g er svo hflega bjartsnn a g held a held a vi sum komin vel veg tt a essum markmium. Hugarfari bransanum er a mjakast rtta tt - og ef vi hldum fram rtt spilunum og gefum ekkert eftir gti vel veri a vi num leiarenda - og okkur takist a tryggja a flestir vefir veri smilega agengilegir llum.


rtt fyrir essa bjartsni mna, er g samt fullkomlega mevitaur um a enn er langt land mrgum svium. Enn sem komi er hefur t.d. athygli mn, og kollega minna, fyrst og fremst beinst a agengi blindra og sjndapurra. Lesblinda, hreyfihmlun, andleg ftlun, o.fl. eru enn sem komi er tiltlulega kannaar lendur - og mgulega getum vi gert einhverja hluti ruvsi til a bta agengi slkra notenda.

Me viljann a vopni eru okkur hins vegar allir vegir frir, og g vonast til a essi rstefna s aeins eitt skref af mrgun tt a mennta okkur ll um hinar duldari hliar agengismlanna.


g akka heyrnina... [ Spurningar? ]


Svr fr lesendum (3)

  1. Tr svarar:

    Klapp, klapp. Flott.

    12. febrar 2004 kl. 15:50 GMT | #

  2. Helgi Borg svarar:

    Bara helv. fnt! Kannski helst a a urfi a hamra betur v a g agengis- og nytsemishnnun er forsenda ess a notendur noti raun vefinn, og a hann skili ar me eigendum snum eim vinningi sem tlast var til. Skilningur essu er a aukast, en a eru samt alltof margir sem enn tta sig ekki v.

    16. febrar 2004 kl. 15:02 GMT | #

  3. Mr rlygsson svarar:

    Takk Helgi, takk Tr.

    g hef ur skrifa um samspil jllar hnnunar annars vegar og agengilegrar forritunar hins vegar, og e.t.v. hefi g mtt undirstrika essi tengsl og mikilvgi eirra meira fyrirlestrinum... Hver veit? Kannski nst.

    Hr er greinin, Agengileg, jl vimtshnnun : http://mar.anomy.net/entry/2003/10/28/09.34.47/

    16. febrar 2004 kl. 15:17 GMT | #

essum svarhala hefur veri loka. Krar akkir til eirra sem tku tt umrunni.


 

Flakk um vefsvi



 

Nleg svr fr lesendum

  • Rich (Req.js - javascript lazy-loading and dependency managment made easy)
  • Rich (Req.js - javascript lazy-loading and dependency managment made easy)
  • Rich (Req.js - javascript lazy-loading and dependency managment made easy)
  • Mr (Req.js - javascript lazy-loading and dependency managment made easy)
  • Rich (Req.js - javascript lazy-loading and dependency managment made easy)
  • Mr (Req.js - javascript lazy-loading and dependency managment made easy)
  • Dinesh (Req.js - javascript lazy-loading and dependency managment made easy)
  • Mr (Taubleyjur ntmanum - ltill leiarvsir handa hrddri j)
  • Ada (Taubleyjur ntmanum - ltill leiarvsir handa hrddri j)
  • notandi (Taubleyjur ntmanum - ltill leiarvsir handa hrddri j)
  • Geir (Lausnin efnahagsvandanum)
  • Jenn (Lausnin efnahagsvandanum)
  • li Jens (Lausnin efnahagsvandanum)
  • Mr (Lausnin efnahagsvandanum)
  • Kjartan S (Lausnin efnahagsvandanum)

 

 

Yfirlit yfir etta skjal

(Atriin listanum vsa kvena kafla ofar sunni.)