![[Passamynd]](/files/2003/05/mar.gif)
Már ÖrlygssonÓsamræmi eða... ?
Ég verð stundum var við það að af því ég skrifaði þessa færslu þá finnist sumum ég vera algjör hræsnari að hafa tjáð mig um þetta (plís lesið svarhalana líka).
Mér finnst persónulega ekki vera alveg hægt að bera þetta tvennt saman, og vil meina að það sé of mikil einföldun á flóknum málefnum að benda á þessar tvær síður og segja "hí! hí! ógeðslegi hræsnari!". Þannig lítur það út fyrir mér.
Að auki má líka benda, þeim sem hafa áhuga, á þessar hugleiðingar um Framtíð rafrænnar útgáfu og miðlunar.
En aftur af spurningunni um hræsnina: Hvað finnst ykkur?
(Vinsamlega leggið aðeins hausinn í bleyti áður en þið svarið. Neikvæð gagnrýni er alveg fín ef hún er hugsuð til enda og rökin halda sæmilega vatni.)
Svör frá lesendum (10)
Bjarni Rúnar svarar:
Þetta er að vissu leyti ósamræmi. En krafan um að vera sjálfum sér samkvæmur er grófleg ofmetin!
Það er tvennt ólíkt þegar fyrirtæki brjóta höfundarrétt í hagnaðarskyni og þegar einstaklingur brýtur höfundarrétt til að kynna fólki fyrir listamanni eða verki sem hann kann vel að meta.
Einnig er tvennt ólíkt að afrita efni af vef og endurbirta og að gefa aðgang að hljóðupptöku.
Auðvelt er að vísa á vefi - til þess er vefurinn beinlínis hannaður og það er meiri fyrirhöfn að afrita grein en vísa á hana í flestum tilfellum. Hinsvegar er erfitt að vísa á útgefið lag þannig að lesandi geti notið þess strax og í samhengi við umfjöllunina í kring, án þess að setja eintak af laginu á vefinn fyrst.
Þannig að fyrir tiltekna umfjöllun á vefnum þá er ekkert sem neyðir mann til að afrita greinar af vefnum, en nær ómögulegt er að fjalla um tónlist svo vit sé í því nema að setja upptökur á vefinn.
En auðvitað eru þetta allt hártognir...
Ég á alltaf eftir að rölta niðrí STEF og spyrja hvort ég geti borgað þeim smá aur fyrir að fá leyfi til að setja tónlist á vefinn minn og "útvarpa" þannig til lesenda minna. Það væri áhugaverð tilraun.
9. janúar 2004 kl. 01:06 GMT | #
Sverrir svarar:
Alveg síðan að STEF-skatturinn var settur á tóma geisladiska þá hef ég litið þannig á að það sé búið að gefa út veiðileyfi á alla tónlist. STEF innheimtir jú líka fyrir erlend hagsmunasamtök og kemur þeim aurum áleiðis.
En hvað dæmið þitt varðar þá er ég sammála Bjarna með það að samkvæmnin sé stórlega ofmetin. Ég gróf þetta lag td. upp á geisladisk hjá foreldrunum eftir að þú vísaðir á það, hefði annars farið fram hjá mér.
Ef ég man rétt úr kúrsinum um höfundarréttarlög sem ég sat fyrir nokkrum árum þá máttu gera 3 afrit af verki sem þú hefur keypt afnot af. Mátt jafnvel lána þau til vina og vandamanna. Varst þú ekki bara að lána okkur lagið til að heyra það? Við erum jú öll vinir á Netinu :)
9. janúar 2004 kl. 01:21 GMT | #
Tryggvi R. Jónsson svarar:
Mér finnst þetta ekki vera mjög alvarlegt ósamræmi. Þarna er klárlega munur á þeim ásetningi sem þessir aðilar (þú vs Finna.is) hafa með höfundaréttarlagabrotum sínum. Sem báðir eru þó að brjóta. Þú ætlar sér bara að kynna lesendur fyrir tónverki meðan finna.is er að reyna að auka umferð á sína vefsíðu og þar af leiðandi auka auglýsingatekjum sínar. Útfærsla finna.is er svo gagnrýniverði en það er allt annað mál, þessu óskylt.
Í lögum nr 73 frá 1974 11 gr má sjá:
Sjá nánar
Varðandi lán til "vina" þá má í raun hártoga þetta aðeins og halda því fram að samkv. 24 gr. sé það ekki leyfilegt: "Útleiga og lán á eintökum tónverka er þó óheimil án samþykkis rétthafa". Við kaupum jú diska með þeim formerkjum að hann sé til einkanota og í raun er ekkert sem tekur á afritinu (hvort sem það er afrit af disknum eða mp3 skrá) og útláni þess. Þarna erum við komin á mjög veikt svið í íslenskum höfundaréttarlögum og í raun er ekkert sagt um svona hluti nema í 11 gr. a:
Þarna eru í raun okkar lög úrelt.
Birting á opinni vefsíðu geta ekki talist "lán" eða neitt form af "einkanotum". Það stangast á við þær almennu hugmyndir sem eru um aðgengi upplýsinga á Vefnum og þær skyldur sem eigendur upplýsinga hafa til að verja sínar upplýsingar ef þeir telja þær ekki henta til opinberrar birtingar. Sbr: Dagbókarfærslu hjá Bjarna Rúnari
Í Bandaríkjunum eru lög sem gætu tekið á þessu sem banna það að vinna sig í kringum afritunarvarnir, DMCA (Digital Millennium Copyright Act). Sömu aðfarir að rétti neytenda virðast ekki ætla að halda vatni í Noregi og einnig er verið að berjast gegn þessu í Belgíu.
Það sem óttast hins vegar mest í þessu samhengi er að STEF-gjöldin muni smátt og smátt leggjast á öll tæki og alla geymslumiðla sem mögulega gætu geymt tónlist á stafrænu formi, nú nýlega voru slík gjöld lögð á iPod mp3/aac-spilarann.
9. janúar 2004 kl. 09:23 GMT | #
Már Örlygsson svarar:
Trigger, ég hefði ekkert á móti því að borga stefgjöld af öllum fjandanum (t.d. nettengingunni minni) ef á móti kæmi opinber viðurkenning á lögmæti þess að sækja tónlist/hugverk yfir netið. Sömuleiðis þyrfti að endurskoða þær aðferðir sem beitt er til að skipta stefgjöldunum niður á móttakendur.
Varðandi birtingu mína á "Þrek og tár" þá held ég að enginn geti í fullri alvöru haldið því fram að þar sé á ferðinni "öryggisafritun" eða "lán til vina". Hins vegar er spurning hvort ekki megi flokka þetta undir "útvörpun" og/eða hvort þetta ákveðna tilvik geti fallið undir ákvæði um "tilvitnanir" (14. og 15. grein höfundalaga).
Báðir möguleikarnir eru á mjög gráu svæði og löggjafinn mætti gjarnan skoða gaumgæfilega hvort ekki megi uppfæra höfundalög þannig að þetta verði löglegt og rafræn miðlun á hugverkum verði ekki áfram þessi bastarður gagnvar lögunum sem hún er í dag.
9. janúar 2004 kl. 10:20 GMT | #
Már Örlygsson svarar:
Mér finnst athyglisvert að á heimasíðu STEFs má lesa eftirfarandi fullyrðingu:
En þessi fullyrðing að ekki megi birta brot úr tónverkum name með sérstöku leyfi rétthafa, virðist stangast á við textann í 14. grein höfundalaga, en þar segir:
Getur einhver útskýrt þetta, að því er virðist, ósamræmi? Það væri s.s. ekki í fyrsta skipti sem ónákvæmar/rangar upplýsingar kæmu fram á heimasíðu STEFs, sbr. þessa dagbókarfærslu Hrafnkels frá því í fyrravetur.
9. janúar 2004 kl. 10:57 GMT | #
Bjarni Rúnar svarar:
Þetta sem stendur á vef STEF er ekki beinlínis rangt, það er bara misvísandi. :-) Brot úr verkum eru vernduð af höfundlögum, það er rétt.
Og ef þú hefur fengið leyfi höfundar, þá máttu setja hvaða verk sem er á netið.
Það sem þeir minnast ekki á, er að í einhverjum tilfellum geti verið að þú þurfir ekki sérstakt leyfi eins og kemur fram í höfundalögum. Enda er það ekki skjólstæðingum í hag að uppfræða pöpulinn um að hann hafi sjálfstæð réttindi og þurfi ekki að fá leyfi og/eða borga fyrir alla notkun á útgefnum hugverkum.
9. janúar 2004 kl. 13:53 GMT | #
Bjarni Rúnar svarar:
Reyndar er líka spurning, með tilvitnanirnar, hvað orðið "tilvitnun" þýðir í raun.
Þetta er tilvitnun: í þekktu popplagi komi fyrir spurningin "Ertu þá farin, ertu þá farin frá mér?"
Er það tilvitnun að spila sama bút úr laginu sjálfu?
9. janúar 2004 kl. 15:23 GMT | #
gunnar svarar:
Legg til að settur verði flatur STEFskattur á alla landsmenn, sjá http://truth.is/archives/000020.html síðan í morgun.
9. janúar 2004 kl. 17:47 GMT | #
Jósi svarar:
Þessi birting á laginu finnst mér vera eins og ef ég mynda birta greinina hans Togga um bróður sinn í heilu lagi á blogginu mínu og segja "Þetta er svo flott, ég verð að deila þessu með ykkur".
Þú hefðir e.t.v. átt að birta bara brot úr "Þrek og tár" á síðunni, rétt nóg til að maður næði að muna eftir laginu. Þá gætiru skrifað "muniði eftir þessu?" og náð að vekja aðra til umhugsunar um það hversu flott lagið er, og þeir færu síðan og keyptu diskinn sjálfir. Eða þú gætir vísað á Tónlist.is og sagt fólki að leita að laginu þar. Þeir leyfa að vísu ekki beina tengla á lögin en Windowsnotendur geta fundið lagið þar og heyrt brot úr því yfir netið.
Eins og er þá get ég fengið "Þrek-og-tár" skammtinn minn með því að fara á síðuna þína og hef því litla ástæðu til að kaupa diskinn úti í búð eða lagið í gegnum netið (Svo myndi ég reyndar aldrei versla við helvítis windowsfasistana hjá tónlist.is, en það er önnur saga).
10. janúar 2004 kl. 19:01 GMT | #
Jósi svarar:
Svo er þetta líka bara dæmi um það að manni finnst vera meira í lagi að stela frá ríkum stórfyrirtækjum en einstaklingum. Það kippa sér fáir upp við því að Már steli pínu frá Skífunni en manni finnst það vera rangt að Finna.is steli frá Má.
Ég hugsa a.m.k. svona. Er ég hræsnari?
10. janúar 2004 kl. 19:06 GMT | #