![[Passamynd]](/files/2003/05/mar.gif)
Már ÖrlygssonHirðusemi um fé
Múrinn skrifar um Fé án hirðis. Ágætir punktar þar.
Ég hef stundum velt fyrir mér þessari fjárhirðamýtu - að menn noti fé annara til að seilast til valda en eigið fé verndi þeir og ávaxti og ekkert annað - sama hversu ríkir þeir eru.
Notum Björgúlf ríka sem dæmi. Hann er ríkur. Mjög ríkur. Hann er svo ríkur að hann þarf ekki að hafa áhyggjur af afkomu sinni eða fjölskyldu sinnar. Hann á svo mikið af peningum að hann gæti kveikt í búnti af fimmþúsundköllum án þess að verða var við það.
Hvaða tilgangi þjónar það fyrir Björgúlf ríka að ávaxta bara og ávaxta þetta fé sitt - þetta fé sem hann þarf ekki til að tryggja afkomu sína og sinna nánustu? Björgúlfur er ekki einvíð teiknimyndapersóna heldur manneskja af holdi og blóði sem hefur flóknar tilfinningar og metnað, og það væri hrein móðgun að halda því fram að hann mæli sjálfan sig og umhverfi sitt bara í krónum og aurum. Honum þykir margt verðmætara en peningar. Hann er tilbúinn að fórna nokkrum milljónum hér og þar til að ná öðrum markmiðum. Þó það nú væri.
Hver er nú munurinn á Björgúlfi ríka sem ræður yfir tugum milljarða króna af eigin fé og Ögmundi meðalmanni sem ræður yfir tugum milljarða króna af annara fé? Af hverju eigum við að hafa ólíkar væntingar til metnaðar þessara tveggja manna sem stjórenda stórra fyrirtækja eða sjóða?
Ég er ekki viss um að fjárhirðalögmálið gildi nema fyrir tiltölulega lágar fjárhæðir.
Svör frá lesendum (1)
svansson.net svarar:
Ég heyrði einu sinni aðra kenningu, býsna góða. Sumsé að hver og einn einstaklingur hafi visst eignamark sem hann nálgist alltaf. Ef hann á meira, þá minnka eignirnar, en ef hann á minna aukast þær. Og menn stefna alltaf á eignamarkið sitt, það er eiginlega bundið af persónunni. Dæmi er t.d. um fólk sem vinnur í lottói, því helst oft illa sínum peningum. Sömuleiðis fólk sem erfir fyrirtæki og eignir en glutrar því svo úr höndunum á sér. Annað dæmi í hina áttina eru menn sem brjótast upp úr sárustu fátækt og verða auðugir. Samkvæmt þessu hefur hver og einn bara hæfileika til að búa yfir visst miklu ríkidæmi til langs tíma.
Samkvæmt þessari hugmynd getur einfaldlega ekki hver sem er verið ríkur, heldur þarf sérstakan karakter og metnað til að ávaxta fé sitt með þessum hætti. Og aðeins sárafáir hafa þennan metnað og character. Ekki langar mig að verða svona ógeðslega ríkur, og ég mundi seint nenna að vera vakandi og sofandi yfir því að ávaxta svo mikla peninga vel.
Björgólfur er hins vegar mjög líklega með characterinn og metnaðinn til að ávaxta péningana sína. Markmiðið að öðlast auð og áhrif er partur af hans flóknu persónu af holdi og blóði - annars hefði hann aldrei orðið svona ríkur. Ögmundur meðalmaður er hins vegar mun ólíklegri til þess.
Síðan geta menn spurt sig af hverju Ögmundur sé þar sem hann er, og hvort hann sé bara hver annar meðalmaður. Menn veljast ekki á svona staði með handahófskenndu úrtaki, heldur er e-r sem setur þá þar og ekki er ólíklegt að Ögmundur hafi hugsanlega líka viljað vera þarna. Og þá af einhverjum öðrum ástæðum en að ávaxta fé með sama hætti og Björgúlfur myndi gera.
25. september 2003 kl. 11:59 GMT | #