![[Passamynd]](/files/2003/05/mar.gif)
Már ÖrlygssonHalló, ég heiti Már og ég er rauðhærður
Hárið á mér er ekki eldrautt, en rautt engu að síður. Ég er fæddur árið 1975 og ólst upp í litlu samfélagi úti á landi. Allt frá barnæsku áttaði ég mig á því að það var stríðnisefni að vera rauðhærður. Fyrir barn var það ekki ósvipað því að vera með gleraugu. (Í dag geng ég með gleraugu.)
Auðvitað lærði mín kynslóð að það væri ljótt að stríða, og sér í lagi væri ljótt að stríða fólki sem væri rauðhært. Það væri ekkert að því að vera rauðhærður. Rautt hár væri eðlilegasti hlutur í heimi. Það væri bara barnalegt og hreinlega hlægilegt að gera stríða einhverjum á einhverju jafn hversdagslegu og því að vera með rauðum háralit... ...Af einhverjum ástæðum þótti foreldrum okkar engin ástæða til að taka jafn skýrt fram að það væri engin ástæða til að stríða þeim sem eru ljóshærðir eða dökkhærðir. Af einhverjum ástæðum virtist það liggja í barnsaugum uppi að það væri hægt að beita rauðum háralit gegn fólki sem vopni í stríðni - það var jú bannað.
Á uppvaxtarárum mínum í litla bænum á landsbyggðinni slapp ég að mestu leiti við að vera strítt með því að vera rauðhærður. (Líklega var af nógu öðru að taka.) Hins vegar vissi ég alla tíð að hárið á mér var einn af stóru líkamlegu göllunum við mig.
Ég flutti suður í borgina og í menntaskóla. Þar stríddi mér enginn, en ég vissi samt inn í mér að rauða hárið var ein af þessum litlu fötlunum sem ég bar (ásamt vægri nærsýni, of djúpu biti/litlum kjálka o.fl.). Menntaskólakærastan mín reyndi að telja mér trú um að rautt hár væri bara flott (á þessum árum benti einhver mér á að ég væri svolítið líkur Eric Stoltz), en auðvitað var ekki mark takandi á henni - hún reyndi á sama tíma að telja mér trú um að hún væri feit! Halló!!?
Ég held að ég hafi verið orðinn rúmlega tvítugur þegar ég loksins sættist við hárið á mér. Tvítugur ákvað ég loksins að hætta að flokka rauða hárið mitt sem líkamslýti. Tvítugur ákvað ég að mér væri nákvæmlega sama hvernig hárið á mér væri á litinn. Tvítugur ákvað ég að það væri bara dáldið fínt að vera rauðhærður. Í dag finnst mér tuttugu vera allt of langur tími til að komast að svona niðurstöðu.
Sonur minn Garpur er rauðhærður. Hann er ekki bara rauðhærður heldur eldrauðhærður. Ég vona að hann vaxi úr grasi án þess að vera komplexaður yfir kollinum á sér. Ég vona að íslenskt samfélag sé ekki alveg eins bjánalegt og það var fyrir 27 árum síðan.
Meira þessu líkt: Logi Garpur, Sögur og minningar.
Svör frá lesendum (15)
Bergur svarar:
Já, þetta er dálítið merkilegt.
Góður vinur minn er einmitt rauðhærður, en hann snýr þessu einmitt við (og setur upp í grín).
Ef ég myndi segja eitthvað í líkingu við : "Jón, það er ekki séns að þú getir þetta!" Þá myndi svarið líklegast vera "...bíddu, er það útaf því að ég rauðhærður ;)"
Sömuleiðis ef við erum eitthvað að fíflast og hann finnur eitthvað til að stríða mér á, get ég alltaf verið öruggur með comebackið "þarf ég minna þig á að þú ert rauðhærður ;)".
En fyrst þú talar um rauðhærðu týpuna með gleraugun, að þá er það í lagi, svo lengi sem maður sleppur við freknurnar. En það virðist vera "versta tilfellið".
Ég ætla að lokum að kvóta í ömmu vinkonu minnar, þegar hún að barnabarnið sitt var rauðhært : "Guð hjálpi barninu".
Ég tel þó að samfélagið í dag sé það opið að það að vera rauðhærður, sé ekki álitinn löstur eða geri mann af stríðnisefni. Persónulega hefur mér alltaf fundist fita alltaf verið vinsællara stríðnisefni?
18. september 2003 kl. 14:26 GMT | #
Sindri svarar:
Bara svo ég komi að einu af því fáa sem ég veit um samskipti kynjana.
Þegar stelpa segir "Oh, ég er svo feit!" eða "Finnst þér ég vera feit?" við kærasta sinn þá á hún við "Segðu mér að ég sé ekki feit og ofboðslega falleg."
Rétta svar kærastans við þessu er eitthvað eins og "Nei!" án þess að horfa á hana og taka svo utanum hana og kyssa hana! Þá er gott að bæta við athugasemdum um yfirburðar fegurð hennar.
Mér hefur samt aldrei tekist að ná góðu valdi á þessu, enda með eindæmum ósambandsvænn víst.
18. september 2003 kl. 14:33 GMT | #
Slimjimy svarar:
Ég held, Már minn góður, að tími sé til kominn að berjast fyrir réttindum rauðhærðra enda er augljóst að við erum yfirburðagáfað og fallegt fólk, en flest okkar höfum aftur á móti þurft að þola miskunarlausa heimsku fólks með litlausara hár. Guðsynir mínir báðir eru Rauðhærðir, og ekki bara rauðhærðir, heldur með stóru R-i og ég vil ekki láta þá þurfa að þola stríðni tregra skólasystkyna. tími er kominn á að stofna hagsmuna og baráttusamtök rauðhærðra, Ryð!!
18. september 2003 kl. 14:59 GMT | #
anna svarar:
Ég veit ekki betur en að rauðhærðar konur séu taldar rosalega kynþokkafullar og blóðheitar. Þetta er ekkert annað en kynjamisrétti. Btw. hvað er að því að vera freknóttur? Mér finnst það soldið flott.
ps. Þetta með "er ég feit" dæmið.. Það er til önnur leið! Stíf sálfræðimeðferð í nokkur ár. Kostar helling en stelpan lagar sjálfsmyndina og hættir að spyrja; "er ég feit?", "er hárið á mér í lagi svona?", "finnst þér hún flottari en ég?". Það hljóta einhverjar konur að fatta bráðum að hægt er að cash in á óöryggi annarra kvenna og halda röð fyrirlestra um þetta fyrirbæri. 70 þúsund á haus. Damn! Og ég gef þessa snilldarhugmynd away!
18. september 2003 kl. 15:29 GMT | #
JBJ svarar:
Þetta eru víst 28 ár...
18. september 2003 kl. 15:37 GMT | #
Freyr svarar:
Ég er nú einmitt rauðhærður líka en ekki man ég eftir því að mér hafi verið strítt út af því (kannski er ég að blokka það út :) ). Í mesta lagi hafi það verið efni í gamnismál, svipað og Bergur lýsir.
Einnig hef ég ekki orðið var við að vera með freknur sé eitthvað "worst case". Ef eitthvað er, þá öfundar Íris mig fyrir að "vera með svona flottar freknur". Hún kemur alltaf hlaupandi til mín eins og spennt skólastelpa í hvert skipti sem hún kemst í sólbað og fær sjálf smá freknur. "Sjáðu! Sjáðu!"
18. september 2003 kl. 15:57 GMT | #
Jósi svarar:
Menntaskólakærastan þín var náttúrulega grænhærð á tímabili. Þessvegna á ekki að taka mark á henni, frekar en öðru skrýtnu fólki.
18. september 2003 kl. 16:02 GMT | #
Vera svarar:
Ég man ekki betur en ég hafi heyrt oftar en einu sinni og oftar en tvisvar um fyrirbærið 'Mafía Rauðhærðra Íslendinga' ;)
Hafandi aldrei verið annað en ljóshærð, nema einu sinni þegar ég var með grænt hár (og því væntanlega ekkert mark á mér takandi), hef ég afskaplega lítinn skilning á málinu. Ég minnist þess samt ekki að eina rauðhærða stráknum (með freknur og allt) sem var með mér í bekk í barnaskóla, hafi verið strítt yfir því að vera rauðhærður ;) Ég geri því fastlega ráð fyrir því að þegar sonur þinn verður vaxinn úr grasi, verður rauðhært fólk búið að taka yfir Ísland ;)
Mér þykir rautt hár annars afskaplega sætt :)
18. september 2003 kl. 16:40 GMT | #
Tóró svarar:
Í mínum huga eru rauðhærðir (litlir) strákar uppátækjasamir og líflegir. Hefði t.d. alveg getað ímyndað mér að Emil í Kattholti væri rauðhærður, nema af því að heima var ljósmynd af honum ljóshærðum framan á hljómplötunni.
Af sögulegum ástæðum skipa rauðhærðar konur sérstakan sess í huga mér.
Þannig að ég held að ég hafi aðallega jákvæða fordóma gagnvart rauðhærðu fólki!
18. september 2003 kl. 17:20 GMT | #
Unnur svarar:
Tíhí, ég hef líka verið grænhærð :) Var með vandlega litaða græna lokka í 3 ár :)
En, varðandi það að vera rauðhærð kona (stundum allavega) ég á eftir að slíta hausinn af næsta fulla strák á bar sem glottir og kemur með ósmekklegt komment um hvað rauðhærðar konur séu "blóðheitar". Sem betur fer er ég blondí núna þannig að ég frem líklega engin morð á næstunni...
18. september 2003 kl. 19:17 GMT | #
Tryggvi R. Jónsson svarar:
Már, ertu að reyna að kollvarpa staðalfærslunni þinni frá í gær? Koma með smá ,,human interest" innlegg inn á milli usability-pælingana ;-) Annars finn ég til smávægilegrar samkenndar með rauðhærðum, þó ég sé ekki með rautt hár sjálfur því ég fæ mjög áberandi rauðan bjarma á skeggið ef ég gleymi að raka mig í dálítinn tíma. Svo maður vitni í ömmu þá er þetta víst rakið til írskra þræla.
18. september 2003 kl. 22:59 GMT | #
Már Örlygsson svarar:
Sindri og Anna, þegar við erum ung og vitlaus þá getur "ég er feit" verið ágæt leið til að segja "komdu og taktu utan um mig". Við þurfum öll að fá að hafa okkar kjánalegu komplexa og leiðir til að sækjast eftir athuygli.
Slimjimy, "félag rauðhærðra" hljómar eins og góð hugmynd fyrir fólk sem er mjög upptekið af háralitnum sínum. Ég fell ekki í þann hóp. Sorrí ;-)
JBJ, ég er fæddur í desember. Það gera full 27 ár fyrir mig.
Jósi, :-) :-) Þokkalega var ég næstum búinn að gleyma græna hárinu. Ég fílaði það!
Bergur, konan mín notar stundum svipaða setningu og "er það af því ég er rauðhærður?" þegar hana langar til að stríða fólki sem þekkir hana kannski ekkert of vel. Þá svarar hún einhverju sem það segir með orðunum "ertu að segja að ég sé feit!?!" og hlær svo stórkarlalega að því hvað fólk verður geðveikt vandræðalegt. (btw, hún er ekki feit.) :-)
Freyr, Bergur, Vera, eins og ég sagði þá var mér líka ósköp sjaldan strítt á því að vera rauðhærður. Það var hins vegar ekki málið heldur sú staðreynd að ég upplifði alla tíð að ég mætti búast við því að vera strítt á því - að það væri "galli". Ég held að þessi hugmynd hafi aðallega orðið til vegna þess sem fullorðnir sögðu.
P.S. Ég er líka með freknur :-)
P.P.S. Tryggvi, djöfull sástu í gegn um mig þarna maður. ;-)
18. september 2003 kl. 23:30 GMT | #
Stebbi svarar:
Ben og J-Lo hætta saman? Johnny Cash deyr? Utanríkisráðherra Svía myrtur? Unnur orðin blondína????? How long was I away?
19. september 2003 kl. 00:15 GMT | #
Jósi svarar:
Fólk er farið að bindast samtökum um andúð sína á rauðhærðum.
http://www.samtokgegnraudhaerdum.tk/
29. september 2003 kl. 01:33 GMT | #
Alexandra svarar:
hæ hæ. Ég sé að þið voruð að tala um rauðhærða. Ég er sjálf rauðhærð, ekki neitt eldrauðhærð en nógu samt!!!!! Í skólanum er gert mikið grín að mér. Til dæmis er sagt að þetta sé fötlun og að ég ætti að fá öryrkjabætur. Ég er meira að segja með freknur til að toppa case-ið. Þó hef ég hef aldrei beint verið stimpluð nörd eða neitt þannig og er með vinsælustu krökkunum í skólunum. Ég get þó sagt ykkur það að ég er í 9.bekk núna og það tók mig um alveg þangað til í 7.bekk til að fá fólk til að horfa á annað en að ég sé rauðhærð. Ég skil ekki hvers vegna það er svona mikið mál að vera rauðhærður þó að mér kannski takist nokkurn veginn að snúa því upp í grín með rauðhærðra dæmið og er bara frekar stolt af því aðvera bara svona aðeins öðruvísi en aðrir eru margir krakkar sem ég veit um sem eru beinlínis lögð í einelti út af því( Ég hef persónulega verið lögð í einelti 3 sinnum út af háralitnum í 1, 4 og 6. bekk). Mér finnst bara að það sé töff að vera með þennan háralit, Halló það þýðir að maður sé með sérstök litagen í sér og hvað er svona slæmt við að vera ein af nokkrum sérstökum?(rauðhærðum) Ég bara spyr!!!!!!!!!
6. nóvember 2003 kl. 15:51 GMT | #