Pólsk-íslensk sýn á kommúnismann

Skrifað 4. desember 2002, kl. 14:04

Merkileg þessi nýlega grein á Deiglunni um Hrun kommúnismans. Merkileg af því hún er skrifuð af pólsk-íslenskum manni (Pawel) sem sem telur að hrun kommúnismans á síðustu öld afsanni eitthvað um félagshyggju almennt.

Þótt Pawel þekki hið kommúníska Pólland frá því hann var barn, og sé handgenginn hægripólitík sem fullorðinn Íslendingur, þá ætla ég samt að hnýta aðeins í fullyrðingar sem hann kemur með.

Í greininni segir Pawel þetta:

Í grein eftir Sverri Jakobsson sem birtist á Múrnum þann 19.11. síðastliðinn má meðal annars finna þessa setningu:

..."Hrun kommúnismans" í Austur-Evrópu var fyrst og fremst gjaldþrot lögregluríkis sem byggt var á flokksræði."
-- Sverrir J. á Múrnum

"Þetta er frekar algeng skoðun meðal sósíalista á Vesturlöndum. Það má skilja sem svo að ástæðan fyrir því að "sósíalisminn" gekk ekki upp sé sú að ríkisstjórnir landanna hafi verið verið harðstjórnir sem virtu ekki mannréttindi."

Þetta er nú dáldið mikið óvarleg einföldun að umorða setninguna "lögregluríki byggt á flokksræði" niður í "harðstjórn sem virðir ekki mannréttindi", en svona rökfærslusjónhverfingar henta samt mjög vel þegar markmiðið er að afsanna alla félagshyggjuna í einni snaggaralegri Deiglugrein.

Svo heldur Pawel áfram að útskýra hvernig skortur á Levi's gallabuxum og flottum flugvöllum hafi valdið hruni kommúnismans undir lok 20. aldarinnar. Úff! Dæs!

Auðvitað langaði Pólverja og aðra íbúa kommúnistaríkja í glingur og glamúr; gallabuxur og kók í flösku og fallegt og upplífgandi umhverfri (veit samt ekki hvort alþjóðlegir flugvellir teljist nokkurntíman "upplífgandi", en það er önnur saga). Íbúar kommúnistaríkjanna voru jú manneskjur eins og við öll. En nú spyr ég, hvað er það annað en merki um harðstjórn og yfirgengilegt flokksræði þegar venjulegu fólki er bannað að vera fólk? - þegar ríkisstjórnin þykist vita betur en þegnarnir hverjar langanir þeirra eru?

Var það ekki einmitt hin harða hönd harðstjórnar, lögregluríkis og flokksræðis sem stjórnaði þessu miðstýrða samfélagi? Það var jú ekki bara hagkerfið sem var miðstýrt heldur samfélagið allt: menning, félagsstarf, skoðanir, langanir, athafnir... Allt þetta var miðstýrt af ógnarstjórninni.

Gerræðislegar harðtjórnir stunda ekki bara mannréttindabrot, heldur stjórna *öllu* með valdi og takmarka þannig frelsistilfinningu þegna sinna (eða "fanga sinna"?) og ala þannig á almennri óánægju og óhamingju.

Fólk vill finnast það vera frjálst, og frelsi til athafna og skoðana er á engan hátt andstætt félagshyggjunni. Þeir sem halda öðru fram eru í raun að halda því fram að öll félagshyggja sé kommúnismi - sem hægrisinnaðir gera ósjaldan þegar þeir komast í rökþrot.

Það að einblína bara á takmarkað vöruúrval í gömlu kommúnistaríkjunum og halda því fram að það hafi verið stærsta orsökin fyrir hruni kommúnismans er ekkert annað en hlægilegur pípudraumur markaðshyggjumannsins.

Fullyrðing Sverris að "Hrun kommúnismans í Austur-Evrópu var fyrst og fremst gjaldþrot lögregluríkis sem byggt var á flokksræði" stendur alveg fyllilega fyrir sínu.