Fellivalmyndir Satans - Pirr vegna ofvirkra DHTML vefsíðna

Skrifað 25. apríl 2000, kl. 18:08

### Af hverju? Af hverju? Af hverju geta fellivalmyndir á vefsíðum ekki bara birst þegar ég smelli á þær eins og allar aðrar fellivalmyndir? Hvað er það sem fær menn til að halda að viðmót vefsíðna batni séu þær látnar lúta öðrum lögmálum en hefðbundin myndrænt notendaviðmót? Ef sjálffallandi valmyndir væru góður kostur, hefðum við þá ekki örugglega séð þær notaðar meira (eða réttara sagt séð þær einhverntíman notaðar) af snillingunum hjá Apple eða hjá Microsoft? **Mér virðist að lélegir gagnvirknihönnuðir** noti í mörgum tilfellum "onMousover" virknina af því þeir eru hræddir við að notandinn fatti ekki að takkarnir þeirra eru valmyndatakkar. **Mouseover atburðurinn er þannig farinn að sinna því hlutverki sem takkinn sjálfur átti að sinna með útliti sínu og staðsetningu**. ### andinn í hnotskurn Það þegar fellivalmyndir opnast sjálfkrafa við hreyfingu músarinnar er slæmt, fyrst og fremst af tveimur ástæðum. 1. Takkinn sjálfur verður (útlitslega) óvirkur þáttakandi í síðuhönnuninni, og virkar sem haft á gagnvirkniflæðið. Þetta á sérstaklega við þegar takkinn er ósýnilegur eða illa hannaður. Þá er einnig til vansa að notandinn þarf að leita að takkanum með því að renna músinni yfir síðuna þvera og endilanga. 2. Fellihluturinn blæs út og tekur sér stöðu í forgrunni síðunnar manni að óvörum, og skyggir um leið á aðra hluta síðunnar. Þetta gerir hann án þess að maður hafi vitandi vits óskað eftir því (því takkinn var manni ósýnilegur). Þessi hegðun virkar truflandi því hún brýtur upp sjónrænan stöðugleika síðunnar í tíma og ótíma. Hin hefðbundna hegðun þegar takkinn bærir á sér (sýnir lífsmark t.d. með því að skipta litum) þegar músin rennur yfir hann, hefur skyndilega stækkað og tekið á sig gjörbreytta mynd. Takkinn bærir ekki einugnis á sér, heldur fer í gang virknin sem að baki honum liggur. Þetta þverbrýtur eina aðal óskrifuðu regluna í hönnun myndrænna notendaviðmóta. **Reglan er sú að notandinn getur hreyft músina að vild án þess að þurfa að hafa áhyggjur af því að hafa áhrif á gluggana á skjánum og innihald þeirra**. (Einstaka tölvuleikir nota hreyfingar músarinnar til að stýra leiknum, en slíkt verður að flokkast sem skýr sértilfelli.) Ekkert slæmt á að geta gerst svo fremi að maður smelli ekki á músarhnappinn. Sýnilegt innihald glugga á að vera kjurt og óbreytt á meðan maður hreyfir músina yfir skjáinn (Til dæmis til að flytja sig milli glugga). Flestar vefsíðufellivalmyndir brjóta þessa reglu. ### Hlutverk takkans og valmyndarinnar Greinum stuttlega þau hlutverk sem takkinn og fellivalmyndin leika: * **Takkinn** hefur það hlutverk að opna valmyndina og virka sem táknrænn lykill að undirvalkostunum. Takkinn þarf fyrst og fremst að segja "**Ég er takki**". sé það ekki á hreinu er voðinn vís. Því til viðbótar er gott ef takkinn nær að segja "**hér eru valkostir**" og einnig "**Valkostirnir sem ég geymi eru af taginu ...**" * **Valmyndin** geymir upplýsingar og valmöguleika sem þykja vera umfram það allra nauðsynlegasta. Það að hlutar síðunnar séu staðsettir í fellivalmynd þýðir beinlínis að **verðmæti þeirra er minna en plássins sem þeir hefðu annars tekið á síðunni** að valmyndinni slepptri. ### Hvað er til ráða Auðvitað er aldrei hægt að skella fram einhverri einni algildri lausn. Þetta er sérstaklega erfitt í ljósi þess að þessar sjálffallandi valmyndir eru nærri því orðnar staðall í vefheimum. Engu að síður mæli ég eindregið með því að allir vefhönnuðir vegi og meti vandlega ókostina sem ég nefni hér að ofan, og spurji sjálfa sig "verður síðan mín raunverulega betri með sjálfvirkum fellivalmyndum en hún verður með gamaldags smellivalmyndum?". Mér finnst sjálfum eðlilegast að **valmyndir opnist þegar ég smelli og held niðri músarhnappnum**. Svo vel ég hluti úr valmyndinni með því að sleppa músarhnappnum, alveg eins og í Windows og MacOS. Það er einnig ágætt að valmyndin opnist þegar smellt er og haldist opin þar til smellt er aftur. Fyrri kosturinn er þó heldur betri, því hann krefst færri músarsmella.